Eğri oturup doğru konuşalım: İHL'ler, bu ülkede “din adamı” yetiştirmek için açılmamıştır. Vatandaş, bu ülkenin doktorlarının, mühendislerinin, valilerinin, kısacası yönetici elitlerinin dininden, kültüründen, tarihinden, ahlâkî değerlerinden habersiz olmasını istemediği, bundan endişe ettiği için İHL'leri kendi imkânlarıyla ve gayretleriyle açmıştır.

Şimdi burada “İHL'lerin dışındaki liseler 'dinsiz' insanlar mı yetiştiriyor?” gibi abuk sabuk sorular sormanın âlemi yok.

Soru şu burada: Düz liseler, bu ülkenin çocuklarına tarih şuuru, medeniyet ideali ve dolayısıyla yeterli miktarda özgüven duygusu kazandırabiliyor mu acaba?

Bu soruya rahatlıkla “evet” diyemeyeceğimizi hepimiz biliyoruz. Oysa bir ülkenin temel eğitim kurumlarında, o ülkenin çocuklarına -elbette ki eleştirel, analitik ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla- köklü bir tarih şuuru, güçlü bir medeniyet ideali, ruhu ve fikri kazandırmak, temel eğitimin birincil şartıdır. İngiltere'de Shakespeare'in sanki hâlâ bugün yaşıyormuş gibi bütün eserlerinin, tiplemelerinin, ana okulundan üniversite öğrenimine kadar bütün kuşaklara derinlemesine öğretiliyor olmasının nedeni, gerekçesi budur.

Örnekleri uzatmaya gerek yok. Fransızlar, bütün eğitim kurumlarında kendi çocuklarına Fransız kültürünü, düşüncesini, sanatını, tarihini bütün boyutlarıyla öğretirler. Aynı şey İtalyanlar için de geçerlidir, Almanlar için de, Japonlar için de.

Ama bizim için aslâ geçerli değildir. Türkiye'deki eğitim sistemi, çocuklarımıza, Yunus'u, Mevlânâ'yı, Itrî'yi, Sinan'ı bile -özgüven ve ruh kazandıracak şekillerde- öğretmez. Bizim çocuklarımız, bu öncü figürlerin ne söylediğini, neden çağları aşan bir ses'e sahip olduklarını öğrenemezler kendi ülkelerinin eğitim kurumlarında. Medeniyetimizin yapıtaşlarını döşeyen bu figürlerden yola çıkarak bizim çocuklarımıza köklü bir medeniyet ve tarih şuuru, ideali ve ruhu kazandırmaz bizim eğitim kurumlarımız.

Böyle bir “millî” eğitim sistemi dünyanın hiçbir yerinde yoktur.

Hâl böyle olunca, köklü bir medeniyet şuuruna, idealine, fikrine ve ruhuna sahip olamayan kuşakların özgüvenlerinin gelişmesini, başka kültürlerle, medeniyetlerle ve dünyalarla yaratıcı ilişkiler kurabilmelerini beklemek elbette ki ham hayalden ibaret olacaktır. Ama bu durum, bu milletin kendi çocuklarının intiharını hazırlaması değil de, nedir Allah aşkına!

Oysa Batı'daki bütün ortaöğretim kurumları, birer İHL gibidir: Aristo'yu da, Kant'ı da, Bach'ları da, Mahler, Mozart, Betheevon'ları da, İncil'i de, Das Kapital'i de özetle özümsetir kendi çocuklarına Batılı öğretim kurumları.

Peki ya bizde? Bizdeki eğitim sistemi, öncelikli olarak tarih şuurunu ve medeniyet ufkunu yıkarak, yok ederek işe başlar: Kendi çocuklarımıza körkütük bir Batı uygarlığı hayranlığı ve dolayısıyla aşağılık kompleksi aşılar.

Böyle “millî” eğitim sistemi nerede görülmüş? Kendi çocuklarına köklü bir ruh ve ideal kazandıracağına, özgüvenlerini yok eden, çocuklarını manen, entelektüel olarak intiharın eşiğine sürükleyen inkârcı ve yabancılaştırıcı bir eğitim sistemine “millî” bir eğitim sistemi denebilir mi?

İşte İHL'ler tam da bu anlamda Türkiye'nin gerçek “millî” olan yegâne eğitim kurumlarıdır: Bu toplumun medeniyet kurucu dinamiklerini, iddialarını, ideallerini çocuklarına verebilen tek eğitim kurumudur: Yani bu toplumun kurtarıcı ruhu, nefes borusu, özgürlüğünün ve özgünlüğünün tek kaynağıdır. Çünkü İHL'ler -bütün eksikliklerine rağmen- Mevlânâ'nın pergel metaforunun en iyi uygulandığı yani bir yandan kendi kültürel dinamiklerimizin öğretildiği, öte yandan diğer kültürlere açılmanın mümkün olabildiği, sinerji yaratabilecek, algı kapıları potansiyel olarak bütün dünyalara açık yegâne eğitim kurumları.

Bu nedenledir ki, toplumunun ruhunun kurtarılması, ufkunun ve önünün açılması anlamında, İHL'ler bu topluma en az 50 yıl kazandırmıştır.

Muhterem Mustafa İslamoğlu hocanın tefsir derslerini dinlerken aldığım notları (hocaya ait sözleri, tespitleri) yıllar sonra tekrar okudum da...

Elmas madeni gibi bir şey.

Yeni Şafak okurlarıyla muhakkak paylaşmam lazım.

***

“Vahiy, bir hatırlatmadır. Demek ki unutulan bir şey var.”

“Vahiy, insanı özüne döndürür. Özünde iyi olan insan zamanla sapmıştır, kendine karşı yabancılaşmıştır. 'Zikir' (Hatırlatma) olan Kur'an, insanı yeniden doğru yola iletir, onu kendi kendisiyle barıştırır.”

“Mü'min; kendini bulan kimsedir, kendisini bulmuş kimsedir, kendisiyle buluşmuş kimsedir.”

***

“İhlas suresi 'Allah vardır' diye başlamaz, 'Allah birdir' diye başlar, 'tektir' diye başlar. Çünkü Allah'ın varlığı, ispatı gerektirmeyen bedihi bir hakikattir.”

“'Yalnızca benden korkun' buyuruyor Rabbimiz. Yalnızca Allah'tan korkmak, insanı özgür kılar.”

“Allah dışında herhangi bir şeyden korkmak insanı tutsaklaştırır.”

“İnsan BİR Allah'a kulluk etmezse, 1000 sahte ilaha, puta, tağuta kulluk etmek zorunda kalır.”

“Kelime-i Tevhid, özgürlük ve güvenlik parolasıdır.”

***

“'Yılgınlığa kapılmayın, üzülmeyin. Eğer gerçekten inanıyorsanız, insanların en üstünü mutlaka siz olursunuz' buyuruyor Rabbimiz. İman en büyük imkândır.”

“İmanı bir madalya gibi şerefle taşıyor muyuz, yoksa Müslümanlığımızı utanılacak bir şey gibi, bir ayıp gibi mi taşıyoruz? İmanımızı en büyük imkân mı biliyoruz, yoksa imanımız olduğu halde 'İmkânım yok' mu diyoruz?”

“Allah'a güveniniz, O'nun size güvenini belirleyecektir.”

***

“'E'ûzu billahi mineşşeytanirracîm', manevi bir hicret parolasıdır.”

***

“Besmele, hayatı Allah'a, mahluku Halik'e bağlayan bir köprüdür; eşyayı kutsala bağlayan bir bağdır; yüreği Rabbi'ne bağlayan bir kablodur.”

“Besmele, bir hayat felsefesidir.”

“Besmele ile başladığınız bir iş, Allah'a ısmarladığınız bir iştir.”

“Besmele, Allah'ın karışmadığı hiçbir iş yok demektir.”

“Besmele, sekülarizmi reddeder.”

“Besmelenin tam tercümesi: Rahman özelliği ile tüm yaratıklarına merhametli muamele eden Allah'ın adıyla.”

***

“Fatiha, ebedî yolun yolcularına ebedî bir teşekkürdür. 'Bizi dosdoğru yola ilet, kendilerine nimet verdiklerinin yoluna…' diyoruz. Evvelki peygamberleri ve ümmetleri, sadık ümmetleri, yani gelmiş geçmiş bütün salihleri anıyoruz.”

“'İhdinî' değil 'ihdinâ'. Fatiha'yı okuyan Müslüman, sadece kendisi için değil bütün ümmet için dua eder. Ümmeti bölenler Fatiha'yı yalanlamış olurlar.”

***

“Kur'an, imandan sonra en çok iki şey üzerinde durur: namaz ve infak.”

***

“Salâtı ikame etmek ('…veyukîmûnesselâte…'): Allah'ın huzurundaki esas duruşunu bozmamak.”

“Namazın hayatî önemine dair: En kritik anlarda bile lânet okumaktan kaçınan Peygamber Efendimiz, Hendek Savaşı'nın gecesi, yatsıdan sonra dört vakit namazı kaza ettikten sonra, 'Bize namazı geçirttiler' diye düşmana lânet etmiştir.”

“'Ben Müslümanım' demenin 'Ben berberim' demek kadar ciddiyeti olmasın mı? Berbere tarak-makas sorarlar, o da gösterir. Siz ne göstereceksiniz? Dil ile söylemek yetmez, hal ile göstermek lazım. 'Ben Müslümanım' diyeceksiniz, ama namazı kılmayacaksınız; yumurtasız omlet yemek gibi bir şey!”

***

“'Kendilerine rızık olarak verdiklerimizden başkaları için harcarlar (infak ederler)' diyor. 'Rızık olarak verdiklerimizden' diyor; fazlalıklardan, işe yaramayanlardan değil.”

“Allah için veriyorsanız, dikkat edin! Kime verdiğiniz değil, kim için verdiğiniz önemli. Zekâtta malın kötüsünü vermek, Allah'a saygısızlıktır.”

“Kur'an'ın özlediği toplum fedakâr bir toplumdur.”

“Ey insan! Verirsem tükenir diye mi korkuyorsun? Öyleyse sen Allah'ı tanımıyorsun.”

“Bir Hadis-i Şerif'e göre infak eden kişi cennet gibi bir insandır. Böyle bir insan, içinde bulunduğu eve cennet kokusu verir. Onunla beraberliğiniz adeta cennette bir an yaşamak gibidir.”

***

“Bakara suresinin 77'nci âyetine göre erdemli kişiler,

- Allah'a, âhiret gününe, meleklere, kitaplara, nebîlere iman eden,

- Allah sevgisiyle yakınlara, yetimlere, düşkünlere, yolda kalmışlara, yoksullara, kölelere karşılıksız yardım eden,

- namazı kılan, zekâtı veren, söz verdikleri zaman sözlerinde duran,

- zorlukta, darlıkta, savaşta sabredenlerdir.”

***

“Sizin kendinizi nasıl tanımladığınız değil, Allah'ın sizi ne olarak gördüğü, nasıl tanımladığı önemlidir.”

“İktidarda olmayan imanınızla övünmeniz boşunadır. Eğer iman kalbinizde taht kurmamışsa, beden ülkesinin başkenti olan yürekte imanın iktidarı hüküm sürmüyorsa, oraya şeytan hakim ise, diğer uzuvlar (eller, ayaklar, gözler…) şeytanın yolundan gidiyorsa, yazıklar olsun sizin imanınıza.”

“Şeytanın sorunu, Allah'ı inkâr etmek değil, Allah'ın hükmüne boyun eğmemektir. Buna rağmen Allah, onu kâfir olarak tanımlıyor. Demek ki Allah'ın hükümlerine isyanda ısrar, inanç mevcut olsa bile, kişiyi kâfir yapabilir.”

***

“Allah'ın sizin için biçtiği fiyat cennettir. Değerinizi düşürmeyin.”

***

“Ya Rabbi! Sen beni 1000 kez bağışlarsın da, 1001'inci kez kapına geldiğimde 'Yine mi sen?' demezsin.”

***

28 Temmuz 2009 

“Hiçbir günah, Allah'ın rahmetinden daha büyük olamaz.”

Türkiye'de traji-komik bir modernleşme tecrübesi yaşıyoruz: Türk modernleşmesi denen şey, Türk toplumunun, İslâm'ın sunduğu, tarih yapmasını mümkün kılan, insanlığın en mükemmel medeniyet tecrübesinin yaratıcı kaynağını oluşturan, seküler ve sömürgeci Batı uygarlığı gibi monolojik, dışlayıcı ve ötekileştirici değil, aksine herkese hayat hakkı tanıyıcı, herkesi nasılsa öylece kabul edici, kucaklayıcı, dolayısıyla diyalojik medeniyet ufkumuzu, ruhumuzu, iddialarımızı ve dinamiklerimizi yok sayan, yok etmeye kalkışan bir kendi kendini sömürgeleştirme tecrübesine dönüştü.

Türkiye'nin sekülerleştirilmesi projesi, tarihin henüz aşılmamış medeniyet tecrübelerinden birini yok ederek, bizi tarih yapan bir aktör konumundan, tarihte tatil yapan bir figüran konumuna sürüklemekten başka bir işe yaramıyor çünkü!

Dünyada sömürgeleştirilemeyen tek ülke olmamıza rağmen, kendi kendini sömürgeleştirme aymazlığına soyunarak tastamam metamorfoz yiyen tek ülke de biziz yine! Üstad Necip Fazıl'ın deyişiyle "tersi dönmüş ahmaklık" böyle bir şey olsa gerek!

Amerikalılar son 50 yıldır, baba üniversitelerinde çatır çatır Osmanlı kürsüleri kuruyorlarmış; büyük Osmanlı tarihçileri, -Halil İnalcık, Cemal Kafadar, Şükrü Hanioğlu, Kemal Karpat gibi Türk kökenli Osmanlı tarihçileri bile- Amerika'da yetişiyormuş! Bunlar bize hâlâ bir şey söylemiyor anlaşılan!

Amerikan deneyimi, farklı kültürleri melting pot / erime potası ilkesinin ötesinde -tıpkı Osmanlı'da olduğu gibi- nasılsalar öylece, kendileri olarak ve kendileri kalarak yaşatabilme tecrübesi üretebilmiş değil. O yüzden, Reagan'ın rahmetli Özal'la yaptığı bir görüşmede "sizden öğrenebileceğimiz ne kadar fazla şey olduğunu fark etmeye başladık" demesi, bizim suratımızda bir tokat gibi yankılanabilmeli.

Dünya, Osmanlı medeniyetinin yaratıcılığını, kuşatıcılığını, başkalarını entegrasyon veya asimilasyon politikalarıyla u/yutmak yerine herkesi özneleştirici özgüvenini, bizden çok daha önce ve çok daha derinlikli bir şekilde keşfederken; biz, dünyayı yakıp yağmayan, büyük savaşların ve katastrofların eşiğine getirip bırakan Batı uygarlığını ve laikliğini putlaştırmaya devam ediyoruz ve "insanlığın son adası" Osmanlı'yı hâlâ "gericilik, ortaçağ özlemciliği" filan gibi son derece ilkel, metamorfoz yemiş, bön ve berbat bir sığlıkla değerlendirmekte bir sakınca görmüyoruz.

Dünya, Osmanlı medeniyetini keşfederken, biz örneğin 2010 Avrupa Kültür Başkenti gibi uluslararası bir projede Osmanlı medeniyeti üzerinden bütün dünyaya yepyeni bir medeniyet fikri ve ufku sunabilecek projeler geliştirmek yerine, bir yandan, insanlığın son adası bu büyük medeniyet tecrübesini karartmaya, bastırmaya, yok saymaya çalışıyoruz, öte yandan da Osmanlı medeniyetini atlayarak İstanbul'un sanki Osmanlı'yla değil de Bizans'la ve Roma'yla tarih yaptığı, tarihin akışını değiştirdiği efsanesini öne çıkan projelere imza atmaya kalkışıyoruz.

Düşünebiliyor musunuz? 2010'da Sinan'la ilgili bütün sinema projeleri reddedilmiş! Bu nasıl bir kafadır, anlayan varsa beri gelsin! İnsanı çıldırtan bir şey bu gerçekten!

Kendi kendini sömürgeleştirmek ve metamorfoz yemek tam da böyle bir şey olsa gerek!

Ama şu ân yeni bir ekip var ve bu ekip, kısa bir süre içinde aşkla, heyecanla büyük işlere imza atmak için vargücüyle çalışıyor!

Bütün bunları şunun için yazdım aslında: Yavuz Selim'in, Kanuni'nin ve Abdülhamid'in türbelerinin kapısına şu ân kilit vurulmuş durumda! İnanılır gibi değil! "Gerekçesi ne?" diye sorduğumda, "eleman yetersizliği!" gibi son derece ilkel bir cevap aldım.

Kültür Bakanı, dekadant, vulger ve ilkel konserler için Topkapı Sarayı'nı dekor yapacağına ve bu dekadant, vulger ve bön girişimleri protesto edenleri "ilkel, barbar bunlar" diye "gaza geleceğine", Yavuz'un, Kanuni'nin ve Abdülhamid'in türbelerinin kapısına kilit vurmak gibi bir saygısızlığın ve ilkelliğin nasıl olup da yapılabildiğini açıklasın bize lütfen!

Oysa bu tarih kurucu figürlerin türbelerini kapatmak yerine; türbelerini zengin kültür ve tarih müzelerine dönüştürmenin, bu büyük tarih-kurucu öncü kişiler üzerinden genç kuşaklara ve dünyaya neler verebileceğimizi gösteren görsel, sinemasal, arkeolojik, müziksel çığır açıcı çalışmalara imza atmanın yollarını araştırmalı bakanlık.

Ama önce bu tarih kurucu figürlerin türbeleri derhal açılmalı. Çok ayıp oluyor! Tam bir skandal çünkü bu! Bu kafayla nasıl olur da Avrupa Kültür Başkenti olduğumuzu iddia etmeye kalkışabiliriz?

Her yazar, eğer gerçekten 'yazar' muamelesi görüyorsa, sadık bir okur kitlesine sahip demektir; O 'kitle' tek bir kişiden ibaret de olabilir, onbinlerce de... Bir yazarı ayakta tutan, nefes almasını sağlayan okurlarından gördüğü ilgidir zaten; ilgi görmeyen bir yazar havasız kalır ve yazmaya devam etse de kendisinden hayır gelmez.

En az müdavim okurlar kadar, yazıyı göndermemle basılmasına kadar geçen süreçteki az sayıda okurun ilgisini de önemseyenlerdenim ben. Düzeltmen, yazı işleri müdürü, yayın koordinatörü, yayın yönetmeninin... Muhtemel bir bilgi veya mantık hatasıyla okurların kafasını karıştırmayı önlemek ancak o ilgiyle mümkündür çünkü... “Şurada bir hata mı var acaba?” dediler mi, mest oluyorum.

Gazetelerde şu sıralarda hata üstüne hata yapılıyor. Bir-iki değil, birbiri ardına müselsel hatalar bunlar ve giderek vahim bir hal alabilir endişesi taşıyorum. Kimi isim veya görev benzerliği yüzünden yanlış fotoğraf kullanıyor, kimi eski bir fotoğrafı güncel bir olayla ilgiliymiş gibi gösteriyor; sadece yazılardaki bilgilerde hata yapılmıyor artık, eski bir yazı sanki yeniymiş gibi de sunulabiliyor...

Amerikalı meslektaşlarımız yaz aylarına 'silly season' adını takmışlar; 'aptal mevsim' demek... Sıcaklar insanlarda çalışma iştahını azaltıp dikkati dağıtacak yeni meşgaleler çıkartıyor ya, bu durumdan gazeteler ve gazeteciler de etkileniyor. Gazeteyi hazırlayan ana kadronun önemli bir bölümü tatile çıkınca geride kalanlarla idare etmek gerekiyor; bazı gazeteciler tatil beldelerinden katkıda bulunmaya devam ediyor, ama dağınık dikkatle hata yapma riskleri artıyor.

Yaza 'aptal mevsimi' adını aptalca hatalar yapıldığı için takmış Amerikalı gazeteciler...

Dün Milliyet'te bir köşe yazısının altında şu 'NOT' yer alıyordu: “İnternette yer alan yanlış nedeniyle dünkü köşemde Dışişleri Sözcüsü Burak Özügergin'in fotoğrafı yerine, sehven eski Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Levent Bilman'ın fotoğrafı çıkmıştır. Düzeltiyor, özür diliyorum.”

Geçen gün burada ben de benzer bir yanlışlık yüzünden 'düzeltme' koymak zorunda kaldım; bu sebeple fazla önemsenecek bir durum görmüyorum fotoğraf karışmasında… Ancak, o hata bir tek 'NOT' konulan köşe yazısında yapılmadı ki, Doğan Grubu'nun hemen bütün gazeteleri eski-yeni sözcüyü karıştırmıştı aynı haberi verirken...

Ortak mutfak kullanmaya başladığı anlaşılıyor grubun; her gazete “Sözcü fotoğrafı lâzım” diye aynı yere başvurmuş olmalı; yoksa bütün gazeteler aynı hatayı neden yapsın?

Çin/Urumçi'de Uygur Türkleri'ne karşı Han Çinlilerinin giriştiği katliam eylemi, en çarpıcı fotoğraflarıyla aynı grubun amiral gemisi sayılan gazetesinde yansıtıldı: Boylu boyunca ve kanlar içinde yatan gözleri çekik insanlar... Gerçi etraftaki otomobil çokluğu biraz şaşırtıcıydı, ama yine de Urumçi'den eylem sonrası görüntüleri olarak zihinlerimize çakıldı.

Görüntüleri inceleyen China Daily gazetesi Hürriyet'te (ve Milliyet, Posta, Radikal ile Sözcü'de de) çıkan fotoğrafın Urumçi ve Uygurlar'la bir ilişkisi bulunmadığını açıkladı. Hürriyet'in tam sayfa yayımladığı fotoğraf Çin'in Hangchu kentinde 15 Mayıs günü meydana gelen bir trafik kazasıyla ilgili değil miymiş?

Hürriyet ve kardeş gazetelerinden birinde düzeltme yapıldığını görmedim. Gazetelerin okurları fotoğraftaki görüntünün Urumçi'deki katliamla ilgili olduğunu sanıyorlar hâlâ...

Ergun Babahan da star'da Hürriyet'in bir garip tavrına dikkat çekmişti bir süre önce... Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinden bir Tümamiral'in durduk yerde ve Yüksek Askeri Şura'ya az bir zaman kalmışken istifasıyla ilgili 'özel haber' Hürriyet'te imzasız çıktı. “Bu kadar önemli bir haber hangi muhabirin ürünü?” diyor soruyordu haklı olarak ve kimbilir hangi düşünceyle...

Önce şu 'Not'u okuyun; ne olduğunu hemen anlatacağım: “Dün teknik bir yanlışlık sonucu 21 Haziran 2009 tarihli yazımız bu sütunda tekrar yayımlandı. Özür dileriz. O.E.”

“O.E.” Hürriyet başyazarı Oktay Ekşi'nin kısaltması. Garip olay Oktay Ekşi'nin tatilden döndüğü gün yaşandı Hürriyet'te; 11 Temmuz tarihli Hürriyet'te çıkan yazı aslında 21 Haziran'da yayımlanmış eski bir yazıydı...

Hürriyet okurlarından Oktay Ekşi'yi hastaları iki gerçekle karşılaşmış oldular: Kendisi gibi yazısı da eskimiyor kıdemli başyazarın; o yazısında açıklama beklediği yetkililer “Hürriyet... Başyazar...” dememiş, açıklama yapmamışlar...

Orada bir şeylerin iyi gitmediği belli de, bunu 'aptal mevsimi'nde yapılan aptallıklarla mı, yoksa daha derin ve kalıcı bir sebeple mi açıklayabiliriz, bilmiyorum.

İyi oluyor ama; hatalı Hürriyet'in sayfalarında dolaşmak daha büyük keyif veriyor...

13.07.2009